วิชาความรู้และลักษณะการเป็นข้าราชการที่ดี ชุดที่ 2

ความรู้และลักษณะการเป็นข้าราชการที่ดี

ธรรมาภิบาล (Good Governance)

• ความหมาย: ธรรมาภิบาล หมายถึง การบริหารจัดการที่ดี มีความโปร่งใส ตรวจสอบได้ เป็นธรรม และคำนึงถึงผู้มีส่วนได้ส่วนเสียทุกฝ่าย เป็นหลักการสำคัญในการบริหารกิจการบ้านเมืองที่ดี เพื่อให้การบริหารราชการเป็นไปอย่างมีประสิทธิภาพและประสิทธิผล

• องค์ประกอบสำคัญ:

  • หลักนิติธรรม: การใช้อำนาจตามกฎหมาย
  • ความโปร่งใส: การเปิดเผยข้อมูลให้ประชาชนตรวจสอบได้
  • ความรับผิดชอบ: การพร้อมรับผิดชอบต่อผลการกระทำ
  • ความเป็นธรรม: การปฏิบัติอย่างเท่าเทียม
  • การมีส่วนร่วม: การเปิดโอกาสให้ประชาชนมีส่วนร่วมในการตัดสินใจ
  • ประสิทธิภาพและประสิทธิผล: การใช้ทรัพยากรอย่างคุ้มค่าเพื่อให้บรรลุเป้าหมาย

พระราชบัญญัติระเบียบบริหารราชการแผ่นดิน พ.ศ. 2534

• อำนาจหน้าที่ของนายกรัฐมนตรี: ตามพระราชบัญญัติระเบียบบริหารราชการแผ่นดิน พ.ศ. 2534 (และที่แก้ไขเพิ่มเติม) นายกรัฐมนตรีมีอำนาจหน้าที่ในการบริหารราชการแผ่นดินให้เป็นไปตามกฎหมาย กำหนดนโยบาย และกำกับดูแลการปฏิบัติงานของส่วนราชการต่างๆ

ความรับผิดชอบ (Accountability)

• ลักษณะสำคัญ: การปฏิบัติราชการโดยยึดหลักความรับผิดชอบ คือ การปฏิบัติหน้าที่ด้วยความใส่ใจ รอบคอบ และพร้อมรับผลที่เกิดขึ้นจากการกระทำของตนเอง รวมถึงการถูกตรวจสอบและชี้แจงได้

จริยธรรมข้าราชการ

• การกระทำที่ขัดต่อหลักจริยธรรม: การเรียกรับผลประโยชน์เพื่อตนเองหรือผู้อื่น การใช้ตำแหน่งหน้าที่เพื่อเอื้อประโยชน์แก่พวกพ้อง การเปิดเผยข้อมูลลับของทางราชการเพื่อผลประโยชน์ส่วนตัว เป็นต้น

• หลักจริยธรรมที่สำคัญ:

  • ซื่อสัตย์สุจริต: ประพฤติตนด้วยความซื่อตรง ไม่แสวงหาผลประโยชน์โดยมิชอบ
  • เสียสละ: อุทิศตนเพื่อประโยชน์ส่วนรวม
  • มีจิตสำนึก: ตระหนักถึงหน้าที่และความรับผิดชอบ
  • โปร่งใส: เปิดเผยข้อมูลให้ตรวจสอบได้
  • เป็นธรรม: ปฏิบัติอย่างเท่าเทียม

การบริหารกิจการบ้านเมืองที่ดี

• องค์ประกอบสำคัญ: การมีส่วนร่วมของประชาชน การเปิดโอกาสให้ประชาชนเข้ามามีส่วนร่วมในการตัดสินใจ การตรวจสอบการทำงานของภาครัฐ และการแสดงความคิดเห็นเกี่ยวกับนโยบายสาธารณะ

กฎหมายวิธีปฏิบัติราชการทางปกครอง พ.ศ. 2539

• คำสั่งทางปกครอง: การอนุมัติใบอนุญาต การสั่งการ การออกกฎระเบียบ เป็นต้น คำสั่งทางปกครองต้องเป็นไปตามกฎหมาย และต้องแจ้งให้ผู้ที่เกี่ยวข้องทราบ

ความโปร่งใส

• ความหมาย: การเปิดเผยข้อมูลข่าวสารให้ประชาชนตรวจสอบได้ การให้ข้อมูลที่ถูกต้องและครบถ้วน การสร้างช่องทางให้ประชาชนเข้าถึงข้อมูลได้ง่าย

เจตคติในการปฏิบัติงาน

• ข้าราชการควรมีเจตคติ: ให้บริการประชาชนด้วยความเต็มใจ เสมอภาค รวดเร็ว และมีอัธยาศัยไมตรี

ระบบคุณธรรม

• ประโยชน์: ส่งเสริมให้ข้าราชการมีความซื่อสัตย์สุจริต มีความสามารถ และมีความเป็นกลางทางการเมือง

การรักษาผลประโยชน์ของชาติ

• หน้าที่สำคัญ: การปฏิบัติหน้าที่ด้วยความซื่อสัตย์สุจริต การป้องกันการทุจริต การรักษาความลับของทางราชการ และการปกป้องผลประโยชน์ของประเทศชาติ

การขัดกันแห่งผลประโยชน์ (Conflict of Interest)

• ลักษณะ: การที่ข้าราชการมีผลประโยชน์ส่วนตัวที่ขัดแย้งกับผลประโยชน์ของทางราชการ เช่น การรับงานพิเศษจากบริษัทที่ทำสัญญากับหน่วยงานของตนเอง

ระบบราชการแบบเปิด

• ลักษณะสำคัญ: การเปิดรับสมัครบุคคลจากภายนอกที่มีความรู้ความสามารถเฉพาะทาง เพื่อให้ได้บุคลากรที่มีคุณภาพและหลากหลาย

การบริหารโดยยึดหลักคุณธรรม

• หลักการสำคัญ: การตัดสินใจโดยคำนึงถึงความถูกต้อง ชอบธรรม และเป็นประโยชน์ต่อส่วนรวม

ภาวะผู้นำ

• ลักษณะสำคัญ: การสร้างแรงบันดาลใจ จูงใจให้ผู้อื่น การมีวิสัยทัศน์ การสื่อสารที่มีประสิทธิภาพ และการแก้ไขปัญหา

ระบบการประเมินผลการปฏิบัติงาน

• ประโยชน์: การระบุจุดแข็ง จุดอ่อน เพื่อการพัฒนา การให้รางวัลแก่ผู้ที่มีผลงานดี และการปรับปรุงการทำงาน

การพัฒนาตนเอง

• ความหมาย: การเรียนรู้ พัฒนาทักษะ เพื่อเพิ่มประสิทธิภาพในการทำงาน การศึกษาต่อ การอบรม และการเข้าร่วมกิจกรรมต่างๆ ที่เป็นประโยชน์ต่อการพัฒนาตนเอง

หลักการบริหารกิจการบ้านเมืองที่ดีตามพระราชกฤษฎีกา

• ไม่ใช่หลักการแสวงหาผลกำไรสูงสุด: หลักการบริหารกิจการบ้านเมืองที่ดีเน้นการบริการประชาชน การสร้างความโปร่งใส และการมีส่วนร่วม ไม่ใช่การแสวงหาผลกำไรสูงสุด

วัฒนธรรมองค์กรที่ดี

• องค์ประกอบสำคัญ: การทำงานเป็นทีม การเรียนรู้ร่วมกัน การสื่อสารที่เปิดเผย และการให้ความสำคัญกับบุคลากร

ข้าราชการที่ดี

• ลักษณะสำคัญ: การมีคุณธรรม จริยธรรม ยึดมั่นในประโยชน์ส่วนรวม และมีความรับผิดชอบต่อหน้าที่

เจตคติที่ดีในการปฏิบัติราชการ

• ความสำคัญ: ช่วยให้มีความสุขในการทำงาน แก้ไขปัญหาได้ดี และสร้างความสัมพันธ์ที่ดีกับเพื่อนร่วมงานและประชาชน

การติดต่อสื่อสารกับประชาชน

• สิ่งที่พึงปฏิบัติ: ใช้ภาษาที่สุภาพ ชัดเจน ให้ข้อมูลที่ถูกต้อง และรับฟังความคิดเห็นของประชาชน

ความซื่อสัตย์สุจริต

• ความหมาย: การประพฤติตนด้วยความซื่อตรง ไม่แสวงหาผลประโยชน์โดยมิชอบ และรักษาผลประโยชน์ของทางราชการ