ความรู้และลักษณะการเป็นข้าราชการที่ดี
ธรรมาภิบาล (Good Governance)
- ความหมาย: การบริหารกิจการบ้านเมืองที่ดี หมายถึง การบริหารจัดการภาครัฐที่โปร่งใส ตรวจสอบได้ มีประสิทธิภาพ และเป็นไปตามหลักคุณธรรม จริยธรรม โดยมุ่งเน้นประโยชน์ส่วนรวมเป็นสำคัญ
- หลักการ:
- หลักนิติธรรม: การปกครองด้วยกฎหมาย
- หลักคุณธรรม: การยึดมั่นในความถูกต้องดีงาม
- หลักความโปร่งใส: การเปิดเผยข้อมูลให้ประชาชนตรวจสอบได้
- หลักการมีส่วนร่วม: การเปิดโอกาสให้ประชาชนเข้ามามีส่วนร่วมในการตัดสินใจ
- หลักความรับผิดชอบ: การพร้อมรับผิดชอบต่อผลการกระทำ
- หลักความคุ้มค่า: การใช้ทรัพยากรอย่างมีประสิทธิภาพและประสิทธิผล
พระราชบัญญัติระเบียบบริหารราชการแผ่นดิน พ.ศ. 2534
- โครงสร้างส่วนราชการ:
- กระทรวง: มีฐานะเป็นนิติบุคคล
- ทบวง (ยกเลิกไปแล้ว)
- กรม: เป็นส่วนราชการภายในกระทรวงหรือทบวง
- กอง: เป็นส่วนราชการภายในกรม
- ความสำคัญ: กำหนดโครงสร้างและอำนาจหน้าที่ของส่วนราชการต่างๆ เพื่อให้การบริหารราชการแผ่นดินเป็นไปอย่างมีประสิทธิภาพ
การปฏิบัติราชการทางปกครอง
- ความหมาย: การใช้อำนาจตามกฎหมายของเจ้าหน้าที่ของรัฐในการบริหารจัดการกิจการสาธารณะ
- ตัวอย่าง: การออกใบอนุญาต การจัดเก็บภาษี การบังคับใช้กฎหมาย
- หลักการ: ต้องเป็นไปตามกฎหมาย มีเหตุผล และเป็นธรรม
หน้าที่และความรับผิดชอบของข้าราชการ
- หน้าที่หลัก: ปฏิบัติหน้าที่ราชการด้วยความซื่อสัตย์สุจริต มีความรับผิดชอบ และปฏิบัติตามกฎหมาย
- ความรับผิดชอบ: ต้องรับผิดชอบต่อผลการกระทำของตนเอง และต้องรายงานผลการปฏิบัติงานให้ผู้บังคับบัญชาทราบ
- จริยธรรม: ต้องประพฤติตนตามจริยธรรมของข้าราชการ
ลักษณะของข้าราชการที่ดี
- มีความรู้ความสามารถ: มีความรู้และทักษะที่จำเป็นในการปฏิบัติหน้าที่
- มีจิตสำนึกในการบริการประชาชน: มุ่งมั่นที่จะให้บริการประชาชนอย่างเต็มที่
- มีความซื่อสัตย์สุจริต: ประพฤติตนด้วยความซื่อสัตย์สุจริต ไม่แสวงหาผลประโยชน์ส่วนตน
- มีความรับผิดชอบ: รับผิดชอบต่อผลการกระทำของตนเอง
- มีความเป็นธรรม: ปฏิบัติหน้าที่ด้วยความเป็นธรรม ไม่เลือกปฏิบัติ
- มีความเสียสละ: พร้อมที่จะเสียสละเพื่อประโยชน์ส่วนรวม
- มีความเป็นกลางทางการเมือง: ปฏิบัติหน้าที่โดยไม่ฝักใฝ่ฝ่ายใดฝ่ายหนึ่งทางการเมือง
จริยธรรมสำหรับข้าราชการ
- ความสำคัญ: ช่วยให้ข้าราชการประพฤติตนอย่างถูกต้องเหมาะสม และป้องกันการทุจริต
- องค์ประกอบสำคัญ:
- ความซื่อสัตย์สุจริต
- ความรับผิดชอบ
- ความเป็นธรรม
- ความโปร่งใส
- การไม่เลือกปฏิบัติ
- การเคารพสิทธิมนุษยชน
การขัดกันแห่งผลประโยชน์ (Conflict of Interest)
- ความหมาย: สถานการณ์ที่เจ้าหน้าที่ของรัฐได้รับผลประโยชน์ส่วนตัวจากการปฏิบัติหน้าที่ ซึ่งอาจทำให้การตัดสินใจหรือการกระทำของเจ้าหน้าที่ไม่เป็นไปตามประโยชน์ส่วนรวม
- ตัวอย่าง:
- การใช้ตำแหน่งหน้าที่แสวงหาผลประโยชน์ส่วนตน
- การรับของขวัญหรือสินบนจากผู้ที่เกี่ยวข้องกับงานที่ตนรับผิดชอบ
- การเข้าไปมีส่วนได้ส่วนเสียในธุรกิจที่เกี่ยวข้องกับหน่วยงานที่ตนทำงานอยู่
- การป้องกัน:
- การเปิดเผยข้อมูล
- การหลีกเลี่ยงการเข้าไปเกี่ยวข้องกับสถานการณ์ที่อาจเกิดการขัดกันแห่งผลประโยชน์
- การลาออกจากตำแหน่ง
การมีส่วนร่วมของประชาชนในการบริหารราชการ
- ความหมาย: การเปิดโอกาสให้ประชาชนเข้ามามีส่วนร่วมในการตัดสินใจและแก้ไขปัญหาที่เกี่ยวข้องกับชีวิตความเป็นอยู่ของประชาชน
- องค์ประกอบสำคัญ:
- การรับฟังความคิดเห็นของประชาชน
- การให้ข้อมูลข่าวสารแก่ประชาชน
- การเปิดโอกาสให้ประชาชนเข้ามามีส่วนร่วมในการวางแผนและดำเนินโครงการต่างๆ
- ประโยชน์:
- ทำให้การบริหารราชการเป็นไปอย่างโปร่งใสและตรวจสอบได้
- ทำให้การตัดสินใจเป็นไปอย่างรอบคอบและเป็นธรรม
- ทำให้ประชาชนมีความรู้สึกเป็นเจ้าของประเทศ
การประเมินผลการปฏิบัติราชการ
- ความสำคัญ:
- เพื่อทราบผลการดำเนินงานและปัญหาอุปสรรค
- เพื่อปรับปรุงและพัฒนาการทำงานให้มีประสิทธิภาพ
- เพื่อให้รางวัลและลงโทษผู้ปฏิบัติงาน
- องค์ประกอบ:
- การกำหนดเป้าหมาย
- การวัดผลการดำเนินงาน
- การวิเคราะห์ผลการดำเนินงาน
- การให้ข้อเสนอแนะ
ระบบราชการที่ดี
- ลักษณะสำคัญ:
- มีความเป็นกลางทางการเมือง
- มีความโปร่งใสและตรวจสอบได้
- มีประสิทธิภาพและประสิทธิผล
- มีความรับผิดชอบต่อประชาชน
- มีการพัฒนาอย่างต่อเนื่อง
ความคุ้มค่าในการบริหารกิจการบ้านเมืองที่ดี
- ความหมาย: การบริหารจัดการทรัพยากรเพื่อให้เกิดประโยชน์สูงสุดแก่ประชาชน โดยคำนึงถึงประสิทธิภาพ ประสิทธิผล และความยั่งยืน
สรุป
การเป็นข้าราชการที่ดีนั้น ไม่ได้มีเพียงแค่ความรู้ความสามารถเท่านั้น แต่ยังต้องมีคุณธรรม จริยธรรม และจิตสำนึกในการบริการประชาชน การเข้าใจหลักการบริหารกิจการบ้านเมืองที่ดี และการปฏิบัติตามกฎหมายและระเบียบต่างๆ ก็เป็นสิ่งสำคัญ เพื่อให้การปฏิบัติหน้าที่เป็นไปอย่างถูกต้อง เหมาะสม และเป็นประโยชน์ต่อประเทศชาติและประชาชน
เคล็ดลับ
อ่านสรุปนี้ให้เข้าใจก่อนทำข้อสอบ จะช่วยให้ตอบคำถามได้ดีขึ้น
เริ่มทำข้อสอบ
โหลดได้เฉพาะสมาชิกเท่านั้น
กรุณาเข้าสู่ระบบหรือสมัครสมาชิกเพื่อดาวน์โหลด PDF