พระราชบัญญัติระเบียบบริหารราชการแผ่นดิน พ.ศ. 2534

สรุปเนื้อหา พระราชบัญญัติระเบียบบริหารราชการแผ่นดิน พ.ศ. 2534

พระราชบัญญัติระเบียบบริหารราชการแผ่นดิน พ.ศ. 2534 เป็นกฎหมายที่วางกรอบการบริหารราชการของประเทศไทย โดยมีวัตถุประสงค์หลักเพื่อจัดระเบียบการบริหารราชการให้มีประสิทธิภาพ แบ่งส่วนราชการให้ชัดเจน กำหนดอำนาจหน้าที่และความรับผิดชอบของแต่ละหน่วยงาน เพื่อให้การบริหารราชการเป็นไปอย่างราบรื่นและตอบสนองความต้องการของประชาชน

โครงสร้างการบริหารราชการส่วนกลาง

การบริหารราชการส่วนกลาง ประกอบด้วย สำนักนายกรัฐมนตรี กระทรวง และทบวง (ถ้ามี) ซึ่งแต่ละส่วนราชการมีอำนาจหน้าที่แตกต่างกันไป

• สำนักนายกรัฐมนตรี: มีหน้าที่รับผิดชอบในการบริหารราชการทั่วไปของประเทศ เป็นศูนย์กลางในการประสานงานระหว่างส่วนราชการต่างๆ และมีหน่วยงานในสังกัดที่ปฏิบัติงานเฉพาะด้าน เช่น สำนักงานคณะกรรมการกฤษฎีกา สำนักงานคณะกรรมการข้าราชการพลเรือน (ก.พ.)
• กระทรวง: เป็นส่วนราชการหลักในการบริหารราชการตามสาขาต่างๆ เช่น กระทรวงกลาโหม กระทรวงการคลัง กระทรวงศึกษาธิการ แต่ละกระทรวงมีรัฐมนตรีว่าการกระทรวงเป็นผู้บังคับบัญชาสูงสุด
• ทบวง: (ปัจจุบันไม่ค่อยมีแล้ว) มีฐานะเทียบเท่ากระทรวง แต่มีขอบเขตอำนาจหน้าที่ที่แคบกว่า

โครงสร้างการบริหารราชการส่วนภูมิภาค

การบริหารราชการส่วนภูมิภาค แบ่งออกเป็น จังหวัด และ อำเภอ

• จังหวัด: มีผู้ว่าราชการจังหวัดเป็นหัวหน้าปกครอง ทำหน้าที่บริหารราชการในจังหวัดตามที่กฎหมายกำหนด
• อำเภอ: มีนายอำเภอเป็นหัวหน้าปกครอง ทำหน้าที่บริหารราชการในอำเภอตามที่กฎหมายกำหนด

การแบ่งส่วนราชการภายในกระทรวง

กระทรวงแบ่งส่วนราชการภายในออกเป็น กรม และ สำนักงาน

• กรม: เป็นหน่วยงานที่รับผิดชอบงานเฉพาะด้าน เช่น กรมสรรพากร กรมทางหลวง
• สำนักงาน: เป็นหน่วยงานสนับสนุนการปฏิบัติงานของกระทรวง เช่น สำนักงานปลัดกระทรวง

คณะกรรมการต่างๆ

พระราชบัญญัติฯ ยังได้กำหนดให้มีคณะกรรมการต่างๆ เพื่อทำหน้าที่ให้คำปรึกษาแก่รัฐมนตรี หรือปฏิบัติงานเฉพาะด้าน เช่น คณะกรรมการข้าราชการพลเรือน (ก.พ.) คณะกรรมการกฤษฎีกา

อำนาจหน้าที่ของผู้ว่าราชการจังหวัด

ผู้ว่าราชการจังหวัดมีอำนาจหน้าที่สำคัญในการบริหารราชการในจังหวัด เช่น การรักษาความสงบเรียบร้อย การอำนวยความเป็นธรรม การส่งเสริมการพัฒนาเศรษฐกิจและสังคม

การรักษาราชการแทน

ในกรณีที่ผู้ดำรงตำแหน่งใดไม่สามารถปฏิบัติหน้าที่ได้ พระราชบัญญัติฯ ได้กำหนดหลักเกณฑ์การรักษาราชการแทน เพื่อให้การบริหารราชการดำเนินไปอย่างต่อเนื่อง