พระราชบัญญัติระเบียบบริหารราชการแผ่นดิน พ.ศ. 2534
ชื่อพระราชบัญญัติและวันบังคับใช้
- ชื่อเต็ม: พระราชบัญญัติระเบียบบริหารราชการแผ่นดิน พ.ศ. 2534
- วันบังคับใช้: ตั้งแต่วันถัดจากวันประกาศในราชกิจจานุเบกษาเป็นต้นไป (มาตรา 2)
หลักการบริหารราชการ (มาตรา 3/1)
- เพื่อประโยชน์สุขของประชาชน
- เกิดผลสัมฤทธิ์ต่อภารกิจของรัฐ
- ความมีประสิทธิภาพและความคุ้มค่า
- ลดขั้นตอนการปฏิบัติงาน
- ลดภารกิจและยุบเลิกหน่วยงานที่ไม่จำเป็น
- กระจายภารกิจและทรัพยากรให้แก่ท้องถิ่น
- กระจายอำนาจตัดสินใจ
- อำนวยความสะดวกและตอบสนองความต้องการของประชาชน
- มีผู้รับผิดชอบต่อผลของงาน
- การจัดสรรงบประมาณและการบรรจุแต่งตั้งต้องคำนึงถึงหลักการข้างต้น
- การปฏิบัติหน้าที่ต้องใช้วิธีการบริหารกิจการบ้านเมืองที่ดี
การจัดระเบียบบริหารราชการแผ่นดิน (มาตรา 4)
- (1) ระเบียบบริหารราชการส่วนกลาง
- (2) ระเบียบบริหารราชการส่วนภูมิภาค
- (3) ระเบียบบริหารราชการส่วนท้องถิ่น
การจัดตั้ง รวม หรือโอนส่วนราชการ (มาตรา 8)
- ต้องตราเป็นพระราชบัญญัติ (กรณีมาตรา 7)
- การจัดตั้งทบวงให้สังกัดสำนักนายกรัฐมนตรีหรือกระทรวง ให้ระบุการสังกัดไว้ในพระราชบัญญัติ
- การจัดตั้งกรมหรือส่วนราชการที่เรียกชื่ออย่างอื่นและมีฐานะเป็นกรม ซึ่งไม่สังกัดสำนักนายกรัฐมนตรี กระทรวง หรือทบวง ให้ระบุการไม่สังกัดไว้ในพระราชบัญญัติด้วย
องค์ประกอบของส่วนราชการส่วนกลาง (มาตรา 7)
- (1) สำนักนายกรัฐมนตรี
- (2) กระทรวง หรือทบวงซึ่งมีฐานะเทียบเท่ากระทรวง
- (3) ทบวง ซึ่งสังกัดสำนักนายกรัฐมนตรีหรือกระทรวง
- (4) กรม หรือส่วนราชการที่เรียกชื่ออย่างอื่นและมีฐานะเป็นกรม ซึ่งสังกัดหรือไม่สังกัดสำนักนายกรัฐมนตรี กระทรวงหรือทบวง
ฐานะของส่วนราชการ
- สำนักนายกรัฐมนตรีมีฐานะเป็นกระทรวง
- ส่วนราชการตาม (1) (2) (3) และ (4) มีฐานะเป็นนิติบุคคล (มาตรา 7)
อำนาจหน้าที่ของสำนักนายกรัฐมนตรี (มาตรา 10)
- ตามที่กำหนดไว้ในกฎหมายว่าด้วยการปรับปรุงกระทรวง ทบวง กรม
- นายกรัฐมนตรีเป็นผู้บังคับบัญชาข้าราชการและรับผิดชอบในการกำหนดนโยบาย เป้าหมาย และผลสัมฤทธิ์ของงานในสำนักนายกรัฐมนตรี
อำนาจหน้าที่ของนายกรัฐมนตรี (มาตรา 11)
- (1) กำกับโดยทั่วไปซึ่งการบริหารราชการแผ่นดิน
- (2) มอบหมายให้รองนายกรัฐมนตรีกำกับการบริหารราชการของกระทรวง หรือทบวง
- (3) บังคับบัญชาข้าราชการฝ่ายบริหารทุกตำแหน่งซึ่งสังกัดกระทรวง ทบวง กรม และส่วนราชการที่เรียกชื่ออย่างอื่นที่มีฐานะเป็นกรม
- (4) สั่งให้ข้าราชการซึ่งสังกัดกระทรวง ทบวง กรมหนึ่งมาปฏิบัติราชการสำนักนายกรัฐมนตรี
- (5) แต่งตั้งข้าราชการซึ่งสังกัดกระทรวง ทบวง กรมหนึ่งไปดำรงตำแหน่งของอีกกระทรวง ทบวง กรมหนึ่ง
- (6) แต่งตั้งผู้ทรงคุณวุฒิเป็นประธานที่ปรึกษา ที่ปรึกษา หรือคณะที่ปรึกษาของนายกรัฐมนตรี
- (7) แต่งตั้งข้าราชการการเมืองให้ปฏิบัติราชการในสำนักนายกรัฐมนตรี
- (8) วางระเบียบปฏิบัติราชการ
- (9) ดำเนินการอื่น ๆ ในการปฏิบัติตามนโยบาย
อำนาจหน้าที่ของสำนักเลขาธิการนายกรัฐมนตรี (มาตรา 13)
- เกี่ยวกับราชการทางการเมือง
- เลขาธิการนายกรัฐมนตรีเป็นผู้บังคับบัญชาข้าราชการและรับผิดชอบในการปฏิบัติราชการขึ้นตรงต่อนายกรัฐมนตรี
อำนาจหน้าที่ของสำนักเลขาธิการคณะรัฐมนตรี (มาตรา 14)
- เกี่ยวกับราชการของคณะรัฐมนตรี รัฐสภา และราชการในพระองค์
- เลขาธิการคณะรัฐมนตรีเป็นผู้บังคับบัญชาข้าราชการและรับผิดชอบในการปฏิบัติราชการขึ้นตรงต่อนายกรัฐมนตรี
อำนาจหน้าที่ของปลัดสำนักนายกรัฐมนตรี (มาตรา 16)
- (1) รับผิดชอบควบคุมราชการประจำในสำนักนายกรัฐมนตรี
- (2) เป็นผู้บังคับบัญชาข้าราชการของส่วนราชการในสำนักนายกรัฐมนตรีรองจากนายกรัฐมนตรี รองนายกรัฐมนตรีและรัฐมนตรีประจำสำนักนายกรัฐมนตรี
- (3) เป็นผู้บังคับบัญชาข้าราชการในสำนักงานปลัดสำนักนายกรัฐมนตรีและรับผิดชอบในการปฏิบัติราชการของสำนักงานปลัดสำนักนายกรัฐมนตรี
อำนาจหน้าที่ของสำนักงานปลัดกระทรวง (มาตรา 21)
- (1) รับผิดชอบควบคุมราชการประจำในกระทรวง แปลงนโยบายเป็นแนวทางและแผนการปฏิบัติราชการ
- (2) เป็นผู้บังคับบัญชาข้าราชการของส่วนราชการในกระทรวงรองจากรัฐมนตรี
- (3) เป็นผู้บังคับบัญชาข้าราชการในสำนักงานปลัดกระทรวง และรับผิดชอบในการปฏิบัติราชการของสำนักงานปลัดกระทรวง
การจัดตั้งสำนักนโยบายและแผนในกระทรวง
- จะต้องได้รับอนุมัติจากคณะรัฐมนตรี (มาตรา 18)
การจัดตั้งส่วนราชการเพื่อรับผิดชอบภาระหน้าที่โดยเฉพาะ (มาตรา 18 วรรคสี่)
- สามารถทำได้ในกรณีเป็นการยุบ รวม หรือโอนกรม โดยไม่มีการกำหนดตำแหน่งหรืออัตราของข้าราชการหรือลูกจ้างเพิ่มขึ้น
อำนาจในการแต่งตั้งอธิบดีหรือเทียบเท่าขึ้นไป (มาตรา 11(5))
- คณะรัฐมนตรีเป็นผู้มีอำนาจในการอนุมัติ
อำนาจของนายกรัฐมนตรีในการสั่งให้ข้าราชการมาปฏิบัติราชการในสำนักนายกรัฐมนตรี (มาตรา 11(4))
- สามารถทำได้โดยจะให้ขาดจากอัตราเงินเดือนทางสังกัดเดิมหรือไม่ก็ได้
จำนวนรองปลัดกระทรวง (มาตรา 21)
- ถ้ากระทรวงมิได้จัดให้มีกลุ่มภารกิจและมีปริมาณงานมาก จะให้มีรองปลัดกระทรวงเป็นผู้ช่วยสั่งและปฏิบัติราชการเพิ่มขึ้นเป็นสองคนก็ได้
อำนาจหน้าที่ของสำนักงานรัฐมนตรี (มาตรา 22)
- เกี่ยวกับราชการทางการเมือง
การมอบอำนาจให้ผู้ว่าราชการจังหวัด (มาตรา 39)
- คณะรัฐมนตรีจะกำหนดหลักเกณฑ์ให้ผู้ว่าราชการจังหวัดต้องมอบอำนาจต่อไปให้รองผู้ว่าราชการจังหวัด ปลัดจังหวัดหรือหัวหน้าส่วนราชการที่เกี่ยวข้องในจังหวัดก็ได้
เคล็ดลับ
อ่านสรุปนี้ให้เข้าใจก่อนทำข้อสอบ จะช่วยให้ตอบคำถามได้ดีขึ้น