วิชาความสามารถในการคิดวิเคราะห์ ชุดที่ 1

สรุปเนื้อหาวิชาความสามารถในการคิดวิเคราะห์ ชุดที่ 1

การอนุมาน (Inference)

• หลักการ: การอนุมานคือการดึงข้อสรุปจากข้อมูลหรือข้อความที่กำหนด โดยข้อสรุปนั้นต้องสมเหตุสมผลและสนับสนุนโดยข้อมูลที่มีอยู่
• ตัวอย่าง:
  • โจทย์: นักเรียนที่สอบได้คะแนนสูงมักจะขยันเรียน
  • คำตอบที่ถูกต้อง: นักเรียนที่ขยันเรียนมีแนวโน้มที่จะสอบได้คะแนนสูง
  • คำอธิบาย: การอนุมานนี้สมเหตุสมผล เพราะการขยันเรียนเป็นปัจจัยหนึ่งที่ส่งผลให้สอบได้คะแนนสูง แม้ว่าอาจมีปัจจัยอื่น ๆ ที่เกี่ยวข้องด้วย

การให้เหตุผลเชิงตรรกะ (Logical Reasoning)

• หลักการ: การให้เหตุผลเชิงตรรกะเกี่ยวข้องกับการใช้กฎเกณฑ์ทางตรรกะเพื่อหาข้อสรุปที่ถูกต้องจากข้อกำหนดที่ให้มา
• ตัวอย่าง:
  • โจทย์: ถ้า A > B และ B > C แล้วข้อใดต่อไปนี้เป็นจริงเสมอ?
  • คำตอบที่ถูกต้อง: A > C
  • คำอธิบาย: นี่คือหลักการถ่ายทอด (Transitive Property) ถ้า A มากกว่า B และ B มากกว่า C แสดงว่า A ต้องมากกว่า C

อนุกรม (Series)

• หลักการ: อนุกรมคือลำดับของตัวเลขหรือสิ่งอื่น ๆ ที่เรียงกันตามรูปแบบที่กำหนด การหาตัวเลขถัดไปในอนุกรมคือการระบุรูปแบบนั้น
• ตัวอย่าง:
  • โจทย์: ลำดับตัวเลขชุดหนึ่งคือ 2, 6, 12, 20, ... ตัวเลขถัดไปในลำดับคืออะไร?
  • คำตอบที่ถูกต้อง: 30
  • คำอธิบาย: รูปแบบของอนุกรมนี้คือเพิ่มขึ้นทีละ 4, 6, 8, ... ดังนั้นตัวเลขถัดไปคือ 20 + 10 = 30

คำตรงกันข้าม (Antonyms)

• หลักการ: คำตรงกันข้ามคือคำที่มีความหมายตรงข้ามกันโดยสิ้นเชิง
• ตัวอย่าง:
  • โจทย์: ข้อใดเป็นคำที่มีความหมายตรงกันข้ามกับคำว่า 'ประมาท' มากที่สุด?
  • คำตอบที่ถูกต้อง: รอบคอบ
  • คำอธิบาย: 'ประมาท' หมายถึงการขาดความระมัดระวัง ส่วน 'รอบคอบ' หมายถึงการมีความระมัดระวังอย่างถี่ถ้วน

การเปรียบเทียบ (Analogy)

• หลักการ: การเปรียบเทียบคือการแสดงความสัมพันธ์ระหว่างสิ่งสองสิ่ง โดยพิจารณาจากคุณสมบัติหรือลักษณะที่คล้ายคลึงกัน
• ตัวอย่าง:
  • โจทย์: ข้อใดเป็นการเปรียบเทียบที่ไม่สมเหตุสมผล?
  • คำตอบที่ถูกต้อง: หนังสือเป็นอาหาร
  • คำอธิบาย: การเปรียบเทียบนี้ไม่สมเหตุสมผล เพราะหนังสือไม่ได้มีคุณสมบัติในการบำรุงร่างกายเหมือนอาหาร

การให้เหตุผลเชิงสัญลักษณ์ (Symbolic Reasoning)

• หลักการ: การให้เหตุผลเชิงสัญลักษณ์คือการใช้สัญลักษณ์แทนความหมายของสิ่งต่าง ๆ แล้วใช้สัญลักษณ์เหล่านั้นในการหาข้อสรุป
• ตัวอย่าง:
  • โจทย์: ถ้า 'แมว' หมายถึง 'สุนัข', 'สุนัข' หมายถึง 'นก', และ 'นก' หมายถึง 'ปลา' แล้วอะไรจะบินได้?
  • คำตอบที่ถูกต้อง: ปลา
  • คำอธิบาย: ตามสัญลักษณ์ที่กำหนด 'นก' หมายถึง 'ปลา' ดังนั้น 'ปลา' จึงเป็นสิ่งที่จะบินได้

การสรุปผล (Conclusion)

• หลักการ: การสรุปผลคือการดึงข้อสรุปจากข้อมูลที่ให้มา โดยข้อสรุปนั้นต้องได้รับการสนับสนุนจากข้อมูลอย่างเพียงพอ
• ตัวอย่าง:
  • โจทย์: ข้อใดเป็นข้อสรุปที่สมเหตุสมผลจากข้อมูลต่อไปนี้: 'คนที่มีสุขภาพดีมักจะออกกำลังกายสม่ำเสมอ'
  • คำตอบที่ถูกต้อง: การออกกำลังกายสม่ำเสมออาจส่งผลให้สุขภาพดีขึ้น
  • คำอธิบาย: ข้อสรุปนี้สมเหตุสมผล เพราะการออกกำลังกายสม่ำเสมอเป็นปัจจัยหนึ่งที่ส่งผลต่อสุขภาพที่ดี

คำที่มีความหมายใกล้เคียง (Synonyms)

• หลักการ: คำที่มีความหมายใกล้เคียงคือคำที่มีความหมายคล้ายคลึงกันหรือสามารถใช้แทนกันได้ในบางบริบท
• ตัวอย่าง:
  • โจทย์: คำใดมีความหมายใกล้เคียงกับคำว่า 'อุปสรรค' มากที่สุด?
  • คำตอบที่ถูกต้อง: ปัญหา
  • คำอธิบาย: 'อุปสรรค' และ 'ปัญหา' ต่างก็หมายถึงสิ่งที่ขัดขวางหรือทำให้เกิดความยากลำบาก

ไวยากรณ์ (Grammar)

• หลักการ: ไวยากรณ์คือชุดของกฎเกณฑ์ที่ควบคุมการใช้ภาษาให้ถูกต้อง
• ตัวอย่าง:
  • โจทย์: ข้อใดคือรูปแบบที่ถูกต้องตามหลักภาษา?
  • คำตอบที่ถูกต้อง: เธอและฉันไปดูหนัง
  • คำอธิบาย: ในภาษาไทย เมื่อมีประธานหลายคน มักจะเรียงลำดับโดยให้ผู้พูดกล่าวถึงผู้อื่นก่อนตนเอง

การวิเคราะห์ข้อมูล (Data Analysis)

• หลักการ: การวิเคราะห์ข้อมูลคือการพิจารณาข้อมูลที่ให้มาเพื่อหาข้อสรุปหรือตอบคำถามที่ต้องการ
• ตัวอย่าง:
  • โจทย์: พิจารณาข้อมูลต่อไปนี้: A เป็นพี่ของ B, C เป็นน้องของ B, D เป็นพ่อของ A. ใครคือน้องของพ่อ?
  • คำตอบที่ถูกต้อง: ไม่มีข้อมูลที่ระบุ
  • คำอธิบาย: ข้อมูลที่ให้มาไม่เพียงพอที่จะระบุว่าใครคือน้องของพ่อ

การวิเคราะห์ข้อมูลและการสรุปผล

• หลักการ: การวิเคราะห์ข้อมูลคือการพิจารณาข้อมูลที่ให้มาเพื่อหาข้อสรุปหรือตอบคำถามที่ต้องการ
• ตัวอย่าง:
  • โจทย์: นักเรียนที่เรียนเก่งมักจะอ่านหนังสือเป็นประจำ สมศรีเป็นนักเรียนที่อ่านหนังสือเป็นประจำ
  • คำตอบที่ถูกต้อง: สมศรีเป็นนักเรียนที่เรียนเก่ง
  • คำอธิบาย: ถึงแม้ว่านักเรียนที่เรียนเก่งมักจะอ่านหนังสือเป็นประจำ แต่การที่สมศรีอ่านหนังสือเป็นประจำ ไม่ได้หมายความว่าเธอเป็นนักเรียนที่เรียนเก่งเสมอไป

ความสัมพันธ์เชิงตรรกะ

• หลักการ: การให้เหตุผลเชิงตรรกะเกี่ยวข้องกับการใช้กฎเกณฑ์ทางตรรกะเพื่อหาข้อสรุปที่ถูกต้องจากข้อกำหนดที่ให้มา
• ตัวอย่าง:
  • โจทย์: ถ้า A > B และ C < B ข้อใดต่อไปนี้เป็นจริงเสมอ?
  • คำตอบที่ถูกต้อง: A > C
  • คำอธิบาย: ถ้า A มากกว่า B และ C น้อยกว่า B แสดงว่า A ต้องมากกว่า C

การสรุปจากข้อมูล

• หลักการ: การสรุปผลคือการดึงข้อสรุปจากข้อมูลที่ให้มา โดยข้อสรุปนั้นต้องได้รับการสนับสนุนจากข้อมูลอย่างเพียงพอ
• ตัวอย่าง:
  • โจทย์: นกทุกตัวบินได้ สิ่งมีชีวิตบางชนิดบินไม่ได้ ข้อใดสรุปถูกต้อง?
  • คำตอบที่ถูกต้อง: สิ่งมีชีวิตบางชนิดไม่ใช่นก
  • คำอธิบาย: เนื่องจากสิ่งมีชีวิตบางชนิดบินไม่ได้ แสดงว่าสิ่งมีชีวิตเหล่านั้นไม่ใช่นกทั้งหมด

การจำแนกประเภท

• หลักการ: การจำแนกประเภทคือการจัดกลุ่มสิ่งต่าง ๆ ตามคุณสมบัติหรือลักษณะที่เหมือนกัน
• ตัวอย่าง:
  • โจทย์: ข้อใดคือคำที่แตกต่างจากคำอื่นมากที่สุด: ส้ม, มะม่วง, กล้วย, เก้าอี้
  • คำตอบที่ถูกต้อง: เก้าอี้
  • คำอธิบาย: ส้ม, มะม่วง, และกล้วยเป็นผลไม้ ส่วนเก้าอี้เป็นเฟอร์นิเจอร์

การเข้ารหัส (Encoding)

• หลักการ: การเข้ารหัสคือการแปลงข้อมูลให้อยู่ในรูปแบบอื่นตามกฎเกณฑ์ที่กำหนด
• ตัวอย่าง:
  • โจทย์: หาก 'CAT' ถูกเข้ารหัสเป็น 'DAC' แล้ว 'DOG' จะถูกเข้ารหัสเป็นอะไร?
  • คำตอบที่ถูกต้อง: EPH
  • คำอธิบาย: ตัวอักษรแต่ละตัวถูกเลื่อนไปข้างหน้าหนึ่งตำแหน่ง (A -> B, B -> C, C -> D, ...). ดังนั้น 'DOG' จะถูกเข้ารหัสเป็น 'EPH'

อนุกรมตัวเลข

• หลักการ: อนุกรมตัวเลขคือลำดับของตัวเลขที่เรียงกันตามรูปแบบที่กำหนด
• ตัวอย่าง:
  • โจทย์: ข้อใดคือลำดับที่หายไป: 2, 4, 6, __, 10
  • คำตอบที่ถูกต้อง: 8
  • คำอธิบาย: ลำดับนี้คือจำนวนคู่ที่เพิ่มขึ้นทีละ 2

อนุกรมรูปภาพ

• หลักการ: อนุกรมรูปภาพคือลำดับของรูปภาพที่เรียงกันตามรูปแบบที่กำหนด
• ตัวอย่าง:
  • โจทย์: ข้อใดคือภาพที่ควรเติมในลำดับ: [วงกลม, สี่เหลี่ยม, สามเหลี่ยม, วงกลม, สี่เหลี่ยม, ?]
  • คำตอบที่ถูกต้อง: สามเหลี่ยม
  • คำอธิบาย: รูปแบบของลำดับนี้คือ วงกลม, สี่เหลี่ยม, สามเหลี่ยม วนซ้ำ

การคำนวณวัน

• หลักการ: การคำนวณวันคือการหาว่าวันใดจะเป็นวันอะไรหลังจากผ่านไปจำนวนวันที่กำหนด
• ตัวอย่าง:
  • โจทย์: ถ้าวันนี้เป็นวันจันทร์ อีก 15 วันจะเป็นวันอะไร?
  • คำตอบที่ถูกต้อง: อังคาร
  • คำอธิบาย: 15 วัน เท่ากับ 2 สัปดาห์กับอีก 1 วัน ดังนั้นหลังจาก 15 วันจะเป็นวันอังคาร

คำตรงข้าม

• หลักการ: คำตรงข้ามคือคำที่มีความหมายตรงกันข้ามกันโดยสิ้นเชิง
• ตัวอย่าง:
  • โจทย์: ข้อใดคือคำที่มีความหมายตรงกันข้ามกับคำว่า 'ขยัน'?
  • คำตอบที่ถูกต้อง: เกียจคร้าน
  • คำอธิบาย: 'ขยัน' หมายถึงการมีความมานะพยายาม ส่วน 'เกียจคร้าน' หมายถึงการขาดความกระตือรือร้น

การคำนวณการทำงาน

• หลักการ: การคำนวณการทำงานคือการหาปริมาณงานที่ทำได้ในระยะเวลาที่กำหนด
• สูตร: 1/T = 1/A + 1/B เมื่อ T คือเวลาที่ใช้เมื่อ A และ B ทำงานร่วมกัน
• ตัวอย่าง:
  • โจทย์: A ทำงานเสร็จใน 10 วัน B ทำงานเสร็จใน 15 วัน ถ้าทั้งสองคนช่วยกันทำงาน จะใช้เวลากี่วัน?
  • คำตอบที่ถูกต้อง: 6 วัน
  • คำอธิบาย: 1/T = 1/10 + 1/15 = 3/30 + 2/30 = 5/30 ดังนั้น T = 30/5 = 6 วัน