วิชาความรู้ความสามารถทั่วไป ภาษาไทย การเลือกใช้คำ

สรุปเนื้อหา วิชาความรู้ความสามารถทั่วไป ภาษาไทย: การเลือกใช้คำ

เนื้อหาสรุปนี้ครอบคลุมหลักการใช้ภาษาไทยที่สำคัญสำหรับการสอบ โดยอิงจากคำถามและคำตอบที่ให้มา เน้นความถูกต้องตามหลักภาษา ความเหมาะสมกับบริบท และความสละสลวยของภาษา

1. คำราชาศัพท์

• หลักการ: คำราชาศัพท์ใช้เพื่อสื่อสารกับพระมหากษัตริย์ พระบรมวงศานุวงศ์ และพระสงฆ์ ควรเลือกใช้ให้ถูกต้องตามฐานันดรศักดิ์และสถานการณ์
• ตัวอย่าง:
  • ถูก: พระราชินีมีพระราชดำรัสให้ประชาชนสามัคคีกัน
  • ถูก: พระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัวทรงพระราชทานปริญญาบัตรแก่บัณฑิต
  • ถูก: พระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัวทรงมีพระราชดำรัสตอบ
• ข้อควรจำ: ศึกษาคำราชาศัพท์ที่ใช้บ่อย และฝึกใช้ให้คล่องแคล่ว

2. ความหมายของคำ (Synonyms และ Antonyms)

• หลักการ: เข้าใจความหมายของคำศัพท์ และสามารถแยกแยะคำที่มีความหมายใกล้เคียง (Synonyms) และคำที่มีความหมายตรงกันข้าม (Antonyms) ได้
• ตัวอย่าง:
  • วิมุตติ = อิสระ
  • วิจิตร = งดงาม, ประณีต
  • อนิจจัง = ไม่เที่ยง
  • เกษม = ความสุข
  • ศิราภรณ์ = เครื่องประดับศีรษะ
  • วัฒนา = ความเจริญ, ความรุ่งเรือง
• ข้อควรจำ: อ่านหนังสือและบทความหลากหลาย เพื่อเพิ่มพูนคำศัพท์ และฝึกใช้คำศัพท์ใหม่ๆ ในบริบทต่างๆ

3. การเลือกใช้คำให้เหมาะสมกับบริบท

• หลักการ: เลือกใช้คำที่เหมาะสมกับสถานการณ์ ระดับภาษา และผู้ฟัง/ผู้อ่าน
• ตัวอย่าง:
  • ถูก: ท่านรัฐมนตรีเดินทางมาถึงในเวลา...
  • ผิด: เขารู้สึกปลาบปลื้มที่สอบตก (ควรใช้คำว่า 'เสียใจ' หรือ 'ผิดหวัง')
  • ถูก: กรรมการกำลังประเมินราคาทรัพย์สิน
  • ผิด: รัฐบาลให้ความสำคัญกับโครงการอนุมัติ (ควรใช้คำว่า 'อนุมัติโครงการ')
• ข้อควรจำ: พิจารณาบริบทโดยรวมของประโยคหรือข้อความ ก่อนเลือกใช้คำ

4. คำลักษณนาม

• หลักการ: คำลักษณนามใช้เพื่อบอกลักษณะของนาม ควรเลือกใช้ให้ถูกต้องตามชนิดของนามนั้นๆ
• ตัวอย่าง:
  • ถูก: บ้านหนึ่งหลัง
  • ถูก: พระเครื่องสององค์
  • ถูก: มีด 1 เล่ม (ในตัวอย่างมีด 1 ด้าม เป็นตัวเลือกที่ไม่ถูกต้อง)
  • ถูก: อ่านหนังสือพิมพ์สองฉบับ
• ข้อควรจำ: ศึกษาคำลักษณนามที่ใช้บ่อย และฝึกใช้ให้ถูกต้อง

5. คำเชื่อม

• หลักการ: คำเชื่อมใช้เพื่อเชื่อมประโยคหรือข้อความเข้าด้วยกัน ควรเลือกใช้ให้เหมาะสมกับความหมายและความสัมพันธ์ของประโยค
• ตัวอย่าง:
  • ถูก: เพราะฝนตกหนักจึงทำให้น้ำท่วม
  • ถูก: เพราะว่าเขาขยัน ดังนั้นเขาจึงสอบได้
  • ถูก: เขาไม่ไปโรงเรียนเพราะเขาป่วย
  • ผิด: เขามาสาย ดังนั้น รถติดมาก (ควรใช้คำเชื่อมที่แสดงความสัมพันธ์เป็นเหตุเป็นผลที่ชัดเจนกว่านี้ เช่น 'เพราะว่า' หรือ 'เนื่องจาก')
• ข้อควรจำ: ทำความเข้าใจความหมายและหน้าที่ของคำเชื่อมแต่ละชนิด

6. สำนวนภาษา

• หลักการ: สำนวนภาษาเป็นกลุ่มคำที่มีความหมายเฉพาะ ควรใช้ให้ถูกต้องและเหมาะสมกับสถานการณ์
• ตัวอย่าง:
  • ถูก: อย่าจับปลาสองมือ อาจจะไม่ได้อะไรเลย
• ข้อควรจำ: ศึกษาสำนวนภาษาที่ใช้บ่อย และทำความเข้าใจความหมายโดยนัย

7. คำฟุ่มเฟือย

• หลักการ: หลีกเลี่ยงการใช้คำฟุ่มเฟือย ซึ่งทำให้ประโยคยาวและไม่กระชับ
• ตัวอย่าง:
  • ผิด: เขาช่วยเหลือผู้อื่นเสมอมาโดยตลอด (ควรใช้แค่ 'เขาช่วยเหลือผู้อื่นเสมอมา' หรือ 'เขาช่วยเหลือผู้อื่นโดยตลอด')
• ข้อควรจำ: ตรวจสอบประโยคว่ามีคำใดที่สามารถตัดออกได้ โดยไม่ทำให้ความหมายเปลี่ยนไป

8. คำซ้ำ

• หลักการ: การใช้คำซ้ำสามารถเน้นย้ำความหมาย หรือแสดงความต่อเนื่อง แต่ควรใช้ให้เหมาะสม ไม่มากเกินไปจนทำให้ประโยคเยิ่นเย้อ
• ตัวอย่าง:
  • ถูก: เด็กๆ ชอบเล่นกัน
  • ถูก: เด็กๆ ชอบเล่น
• ข้อควรจำ: พิจารณาความเหมาะสมในการใช้คำซ้ำในแต่ละบริบท

9. คำทับศัพท์

• หลักการ: คำทับศัพท์คือคำที่ยืมมาจากภาษาต่างประเทศ ควรใช้เมื่อไม่มีคำไทยที่สื่อความหมายได้ชัดเจนเท่า
• ตัวอย่าง:
  • ถูก: เขาใช้คอมพิวเตอร์ทำงาน
• ข้อควรจำ: เลือกใช้คำทับศัพท์ที่บัญญัติศัพท์ไทยแล้ว (ถ้ามี) และสะกดให้ถูกต้อง

10. คำบุพบท

• หลักการ: คำบุพบทใช้เชื่อมคำหรือวลี เพื่อแสดงความสัมพันธ์ระหว่างคำเหล่านั้น
• ตัวอย่าง:
  • ถูก: หนังสืออยู่บนโต๊ะ
• ข้อควรจำ: ทำความเข้าใจหน้าที่ของคำบุพบทแต่ละคำ

11. คำสรรพนาม

• หลักการ: คำสรรพนามใช้แทนคำนาม เพื่อหลีกเลี่ยงการกล่าวซ้ำ
• ตัวอย่าง:
  • ถูก: ท่านบอกว่าท่านจะไปเที่ยว
• ข้อควรจำ: เลือกใช้คำสรรพนามให้ถูกต้องตามเพศ พจน์ และบุรุษ

12. การเติมคำในช่องว่าง

• หลักการ: พิจารณาบริบทโดยรวมของประโยค และเลือกคำที่เหมาะสมที่สุด
• ตัวอย่าง:
  • เขา...ว่ายน้ำในสระทุกวัน (ฝึก)
  • ...การออกกำลังกายเป็นสิ่งที่ดีต่อสุขภาพ (โดยทั่วไป)
  • เขาได้รับ______ให้เป็นหัวหน้าแผนก (แต่งตั้ง)
  • ตำรวจกำลัง______หาหลักฐานในที่เกิดเหตุ (สืบ)
  • เขาเป็น.........ในการทำอาหารมาก (เลิศ)
  • ชาวนาใช้.........ไถนา (ไถ)
  • ชาวนาเกี่ยวข้าว......ใส่ยุ้งฉาง (ขึ้น)
  • เขาเป็นคน......ในการทำงาน (ละเอียดรอบคอบ)
  • เขาได้รับ _________ เป็นอย่างดีจากเพื่อนร่วมงาน (ไมตรีจิต)
  • การกระทำของเขา _________ ต่อความรู้สึกของผู้อื่น (กระทบกระเทือน)
  • พวกเขา _________ กันอย่างสนิทสนม (คบหา)
• ข้อควรจำ: อ่านประโยคโดยรวมอย่างละเอียด และพิจารณาความหมายของคำแต่ละคำ

13. การใช้คำ 'ที่' ให้ถูกต้อง

• หลักการ: คำว่า 'ที่' ใช้ได้หลายหน้าที่ ทั้งเป็นคำบุพบท คำสันธาน และคำขยาย
• ตัวอย่าง:
  • ถูก: ที่ดินแปลงนี้ราคาแพงมาก (ที่ เป็นคำขยาย)
• ข้อควรจำ: ทำความเข้าใจหน้าที่ต่างๆ ของคำว่า 'ที่'

14. การใช้คำ 'โดย' ให้ถูกต้องตามความหมาย

• หลักการ: คำว่า 'โดย' ใช้แสดงวิธีการ หรือลักษณะ
• ตัวอย่าง:
  • ถูก: เขาเดินทางโดยรถไฟ
• ข้อควรจำ: สังเกตการใช้คำ 'โดย' ในบริบทต่างๆ

15. ประโยคที่ใช้ภาษาถูกต้องและสละสลวย

• หลักการ: ประโยคที่ดีควรมีโครงสร้างที่ถูกต้อง ใช้คำที่เหมาะสม และมีความสละสลวย
• ตัวอย่าง:
  • ถูก: ท่านเป็นผู้มีพระคุณอย่างยิ่งต่อครอบครัวของเรา
  • ถูก: สายลมพัดโชยมาเบาๆ
  • ถูก: ท่านประดิษฐ์บ้านที่ทรุดโทรมให้กลับมาสวยงาม
• ข้อควรจำ: ฝึกเขียนประโยคที่หลากหลาย และอ่านงานเขียนที่ดี เพื่อพัฒนาทักษะการใช้ภาษา