ปฏิบัติงานในฐานะผู้ปฏิบัติการระดับต้นที่ต้องใช้ความรู้ ความสามารถทางวิชาการในการทำงาน ด้านการปฏิบัติการฉุกเฉินการแพทย์ ภายใต้การกำกับ แนะนำ ตรวจสอบ โดยตรงต่อผู้ป่วยฉุกเฉินตามคำสั่งการแพทย์ หรือการอำนวยการ นับตั้งแต่รับรู้ภาวะเจ็บป่วยฉุกเฉินจนถึงการดำเนินการให้ผู้ป่วยฉุกเฉินได้รับการบำบัดรักษาให้พ้นภาวะฉุกเฉิน ซึ่งรวมถึงการประเมิน การจัดการ การประสานงาน การควบคุม ดูแลการ ติดต่อสื่อสาร และการลำเลียงนำหรือขนส่ง การตรวจวินิจฉัย และการบำบัดรักษาพยาบาลผู้ป่วยฉุกเฉิน ทั้งนอกสถานที่พยาบาลและในสถานพยาบาล ตลอดจนดำเนินงานหรือบริหารจัดการระบบแพทย์ฉุกเฉินในระดับ ท้องถิ่นหรือพื้นที่ และปฏิบัติงานอื่นที่ได้รับมอบหมาย
๑. ด้านการปฏิบัติการ
- ปฏิบัติงานในฐานะผู้ปฏิบัติการภายใต้การกำกับ แนะนำ ตรวจสอบ โดยตรงต่อผู้ป่วยฉุกเฉินตามคำสั่งการแพทย์หรือการอำนวยการ รวมถึงการศึกษา ค้นคว้า วิเคราะห์ วิจัย สำรวจ รวบรวมข้อมูลทางวิชาการด้านปฏิบัติการฉุกเฉินการแพทย์ เพื่อใช้เป็นข้อมูลการวางแพทย์ พัฒนา และปรับปรุงการปฏิบัติการฉุกเฉินการแพทย์ที่สามารถคุ้มครองความปลอดภัยของผู้ป่วยฉุกเฉินได้อย่างมีประสิทธิภาพ เช่น รายงานการปฏิบัติการฉุกเฉินการแพทย์ การเฝ้าระวัง การควบคุม กำกับการปฏิบัติการปฏิบัติงานด้านฉุกเฉินการแพทย์ การดูแลผู้ป่วยฉุกเฉิน ณ จุดเกิดเหตุ การล้ำเลียง และการนำส่งผู้ป่วยที่ได้รับบาดเจ็บหรือมีอาการป่วยกะทันหัน ซึ่งเป็นภยันตรายต่อการดำรงชีวิตหรือการทำงานของอวัยวะสำคัญ
- สรุปรายงานเกี่ยวกับการดำเนินงานหรือรายงานการรวบรวมข้อมูลทางวิชาการด้านฉุกเฉินการแพทย์เสนอผู้บังคับบัญชาเพื่อประกอบการวางแผนในการปฏิบัติงาน
- ติดตามผลการศึกษา วิเคราะห์ และวิจัยงานด้านการปฏิบัติงานด้านการแพทย์ฉุกเฉินเพื่อนำมาใช้ในการปฏิบัติงานให้เหมาะสมกับสถานการณ์ต่างๆ
- ร่วมพัฒนา เนื้อหา องค์ความรู้ คุณภาพมาตรฐานเกี่ยวกับงานการแพทย์ฉุกเฉิน จัดทำคู่มือแนวทางปฏิบัติ เอกสารวิชาการเพื่อให้กับปฏิบัติงานด้านการแพทย์ฉุกเฉินในการป้องกันการเสียชีวิต หรือพิการ หรือภาวะรุนแรงขึ้นของการเจ็บป่วยฉุกเฉิน
- ช่วยจัดทำฐานข้อมูลเบื้องต้นที่เกี่ยวข้องกับงานด้านการแพทย์ฉุกเฉิน รวมทั้งองค์กรภาคีเครือข่ายที่เกี่ยวข้อง เพื่อนำมาใช้ในการวิเคราะห์การปรับปรุงระบบการแพทย์ฉุกเฉินให้ครอบคลุมทุกพื้นที่
- ช่วยปฏิบัติงานส่งเสริม ควบคุม กำกับมาตรฐาน การบังคับใช้กฎหมายเกี่ยวข้องกับการแพทย์ฉุกเฉิน และกฎหมายอื่นที่เกี่ยวข้องเพื่อความคุ้มครองผู้ป่วยและผู้ปฏิบัติงานการแพทย์
๒. ด้านการวางแผน
- วางแผนการทำงานที่รับผิดชอบ ร่วมดำเนินการวางแผนทำงานของหน่วยงานหรือโครงการเพื่อให้การดำเนินงานเป็นไปตามเป้าหมายและผลสัมฤทธิ์ที่กำหนด
๓. ด้านการประสานงาน
- ประสานการทำงานร่วมกันทั้งภายในและภายนอกทีมงานหรือหน่วยงาน เพื่อให้เกิดความร่วมมือและผลสัมฤทธิ์ที่กำหนด
- ชี้แจ้งและให้รายละเอียดเกี่ยวกับข้อมูล ข้อเท็จจริง แก่บุคคลหรือหน่วยงานที่เกี่ยวข้อง เพื่อสร้างความเข้าใจหรือร่วมมือในการดำเนินงานตามที่ได้รับมอบหมาย
๔. ด้านการบริการ
- การดำเนินการให้ผู้ป่วยฉุกเฉินได้รับการบำบัดรักษาให้พ้นภาวะฉุกเฉิน ซึ่งรวมถึงการประเมินการตรวจวินิจฉัย การบำบัดรักษาการพยาบาล การจัดการ การประสานงาน การควบคุมดูแลการติดต่อสื่อสารการเคลื่อนย้าย และการลำเลียงนำส่งผู้ป่วยฉุกเฉิน ทั้งนอกสถานพยาบาลและในสถานพยาบาลตลอดให้คำปรึกษาแนะนำ ตอบปัญญา ชี้แจง เกี่ยวกับการปฏิบัติการฉุกเฉินการแพทย์แก่หน่วยราชการ เอกชน องค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น หรือประชาชนทั่วไป เพื่อให้ผู้สนใจได้รับทราบข้อมูลและความรู้ต่าง ๆ ที่เป็นประโยชน์ และสามารถนำไปใช้ปฏิบัติได้ รวมถึงการตรวจสอบสภาพของเครื่องมืออุปกรณ์ต่าง ๆ ให้มีคุณภาพและเหมาะแก่การนำไปใช้งานอยู่เสมอ
- สนับสนุนการถ่ายทอดความรู้ทางวิชาการหรือเทคโนโลยี แก่บุคคลในหน่วยงานเพื่อเป็นความรู้และให้สามารถดำเนินงานให้มีประสิทธิภาพ
- ให้บริการทางวิชาการ เช่น การจัดทำเอกสาร ตำราคู่มือ และเอกสารสื่อ เผยแพร่ในรูปแบบต่างๆเพื่อการเรียนรู้และความเข้าใจในระดับต่าง ๆ ในงานด้านการแพทย์ฉุกเฉิน
- ร่วมปฏิบัติการในการพัฒนาศักยภาพของบุคลากร และองค์กร เพื่อให้เป็นบุคลากรที่มีความชำนาญ และปฏิบัติงานได้อย่างมีประสิทธิภาพ
- สอน นิเทศ ฝึกอบรม หรือถ่ายทอดความรู้ เทคโนโลยี ด้านปฏิบัติการฉุกเฉินการแพทย์แก่ผู้ร่วมงาน และบุคลากรที่เกี่ยวข้อง เพื่อพัฒนาสมรรถณะบุคลากรให้มีความสามารถปฏิบัติงานได้เต็มศักยภาพ
ลักษณะงาน (Job Description) ของนักปฏิบัติการฉุกเฉินการแพทย์ (Paramedic)
1. ด้านการแพทย์ฉุกเฉินนอกโรงพยาบาล (Pre-hospital Care)
- ตรวจสอบความพร้อมใช้อุปกรณ์ในรถ EMS : ตรวจสอบและจัดเตรียมอุปกรณ์ เครื่องมือและเวชภัณฑ์ในรถ EMS ให้พร้อมออกปฏิบัติการ
- ออกปฏิบัติการแพทย์ขั้นสูง (Advanced Life Support - ALS): ทำหน้าที่เป็นหัวหน้าทีมในการออกปฏิบัติการแพทย์ไปจุดเกิดเหตุเพื่อประเมิน บำบัดรักษา และช่วยชีวิตผู้ป่วยวิกฤต ณ จุดเกิดเหตุและระหว่างนำส่งโรงพยาบาล
- หัตถการขั้นสูง: ทำหัตถการภายใต้ข้อกำหนดและกฎหมาย เช่น การเปิดทางเดินหายใจขั้นสูง การใส่ท่อช่วยหายใจ, การให้ยาและสารน้ำทางหลอดเลือดดำ, การช็อกไฟฟ้าหัวใจ (Defibrillation)
- การคัดแยกผู้เจ็บป่วย (Triage): ประเมินความรุนแรงของผู้ป่วยในสถานการณ์ภัยพิบัติหรืออุบัติเหตุหมู่ (Mass Casualty Incident)และบริหารจัดการเหตุการณ์ภัยพิบัติหรืออุบัติเหตุหมู่ เพื่อควบคุมสถานการณ์และช่วยเหลือผู้บาดเจ็บอย่างเป็นระบบ
2. ด้านการทำงานในศูนย์รับแจ้งเหตุและสั่งการ 1669 (Dispatcher)
- คัดกรองและประเมินอาการทางโทรศัพท์: รับสายแจ้งเหตุฉุกเฉิน ประเมินความรุนแรงตามหลักเกณฑ์การคัดแยก (Criteria-Based Dispatch) เพื่อจำแนกระดับความฉุกเฉิน (แดง, เหลือง, เขียว)
- ให้คำแนะนำในการช่วยชีวิตขั้นพื้นฐาน (Pre-Arrival Instructions): สอนหรือแนะนำผู้แจ้งเหตุให้ทำ CPR, การใช้เครื่อง AED หรือการห้ามเลือดในระหว่างที่รถพยาบาลเดินทางไป
- บริหารจัดการและสั่งการรถพยาบาล (Resource Allocation): ตัดสินใจจ่ายรถพยาบาลในระดับที่เหมาะสม (ALS/BLS/FR) ไปยังจุดเกิดเหตุให้เร็วที่สุด
- ประสานงานเครือข่าย: ประสานงานระหว่างโรงพยาบาล, หน่วยงานกู้ชีพ, และตำรวจ เพื่ออำนวยความสะดวกในการส่งต่อผู้ป่วย
- บันทึกข้อมูล: บันทึกข้อมูลการรับแจ้งเหตุและสั่งการ ข้อมูลการปฏิบัติการแพทย์ในระบบสารสนเทศของสถาบันการแพทย์ฉุกเฉินแห่งชาติ (สพฉ.)
3. ด้านการทำงานภายในห้องฉุกเฉิน (In-hospital / Emergency Department)
- คัดกรองและประเมินอาการ: ซักประวัติ คัดกรองผู้ป่วยอุบัติเหตุและฉุกเฉิน ( MOPH ED Triage) เพื่อจำแนกความระดับความฉุกเฉินเป็น 5 ระดับ
- ร่วมทีมกู้ชีพ (Resuscitation Team): ปฏิบัติงานร่วมกับแพทย์และพยาบาลในห้องฉุกเฉิน (ER) ในการดูแลผู้ป่วยสภาวะวิกฤต (เช่น Cardiac Arrest, Trauma, Stroke, STEMI)
- เตรียมความพร้อมรับผู้ป่วย: นำข้อมูลจาก Pre-hospital มาแจ้งทีม ER เพื่อเตรียมเครื่องมือและอุปกรณ์
4. การปฏิบัติงานระบบหมุนเวียน 24 ชั่วโมง
- ทำงานเป็นผลัดเวร: ปฏิบัติงาน 24 ชั่วโมงโดยแบ่งเป็นเวร ดึก/เช้า/บ่าย
- ความพร้อมรับสถานการณ์: ต้องพร้อมตื่นตัวและตอบสนองต่อเหตุฉุกเฉินทันทีตลอดเวลาที่เข้าเวร